Waarom nu?
Het klimaat vormt een mondiale urgentie. Volgens internationale ramingen leven vandaag al tot 3,6 miljard mensen in contexten die sterk blootgesteld zijn aan de gevolgen van de klimaatverandering. Droogtes, overstromingen, voedselonzekerheid en gedwongen ontheemding bedreigen de ontwikkelingsvooruitgang die de voorbije decennia werd geboekt.
De meest kwetsbare landen, waaronder vele Afrikaanse landen, behoren tot de zwaarst getroffenen, terwijl zij verantwoordelijk zijn voor minder dan 4 % van de wereldwijde broeikasgasemissies. Deze klimaatonrechtvaardigheid vraagt om meer solidariteit en een ambitieuze internationale actie.
Een duidelijk kader voor Belgisch klimaatactiebeleid
Het ondersteunen van internationale klimaatactie is een prioriteit van de Belgische federale regering en is al lange tijd verankerd in de Belgische wet op de ontwikkelingssamenwerking (2013). In dat kader heeft België een nieuw kader uitgewerkt: de Policy Guidance on International Climate Action (PGICA).
Deze beleidsoriëntatie volgt op een onafhankelijke evaluatie van de Belgische internationale klimaatfinanciering, uitgevoerd in 2020–2021 en gepubliceerd in 2022. Die evaluatie wees op de noodzaak om de prioriteiten, doelstellingen en richtsnoeren van het Belgische internationale klimaatactiebeleid duidelijker vast te leggen.
De PGICA is bovendien coherent met het federale regeerakkoord, de beleidsverklaringen van de bevoegde ministers en de Europese en internationale engagementen van België, met name de Agenda 2030 en het Akkoord van Parijs.
Enabel_groene_schaduwplek.jpg)
Een gemeenschappelijke visie: een veilige en gezonde planeet voor iedereen
De visie die België uitdraagt, is die van een veilige en gezonde planeet waarin het welzijn van mensen en gemeenschappen duurzaam verbetert. De Belgische internationale samenwerking blijft haar steun concentreren op de partnerlanden, in het bijzonder de minst ontwikkelde landen, met een sterke focus op Afrika.
Concreet ondersteunt België een koolstofarme, veerkrachtige, rechtvaardige en natuurvriendelijke ontwikkeling. Dit omvat:
- duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen,
- bescherming van biodiversiteit en ecosystemen,
- een eerlijke toegang tot hulpbronnen voor de bevolking,
- en het versterken van de weerbaarheid tegen klimaatgerelateerde schokken.
Twee belangrijke doelstellingen
1. Gerichte en prioritaire klimaatactie
De prioriteit van de Belgische internationale klimaatactie ligt bij de aanpassing aan de gevolgen van de klimaatverandering, als rechtstreeks antwoord op de noden van de partnerlanden en hun bevolking.
De inspanningen focussen onder meer op:
- duurzame voedselsystemen,
- duurzaam landgebruik, biodiversiteit en ecosystemen,
- het versterken van de veerkracht van lokale gemeenschappen,
- ondersteuning van ambitieuze klimaatbeleidsmaatregelen,
- aandacht voor verlies en schade als gevolg van klimaatverandering,
- en het versterken van de stemmen van de meest getroffen bevolkingsgroepen.
Daarnaast is het ook de bedoeling bij te dragen aan een significante verhoging van de internationale klimaatfinanciering.
2. Een systemische verandering in de volledige samenwerking
Naast specifieke projecten integreert België klimaat en milieu in het geheel van zijn internationale samenwerking. Alle ondersteunde programma’s moeten voortaan rekening houden met klimaatprioriteiten, van ontwerp tot evaluatie.
Deze aanpak gaat gepaard met een versterking van de beleidscoherentie voor duurzame ontwikkeling, zodat beslissingen in verschillende domeinen (handel, financiën, milieu, humanitaire hulp, …) elkaar wederzijds versterken.
SOFF.jpeg)
Concrete en meetbare doelstellingen
Deze ambities worden vertaald in duidelijke streefdoelen, waaronder:
- minstens 80 % van de klimaatfinanciering bestemd voor adaptatie of transversale acties,
- 50 % van de financiering gericht op Afrika en 50 % op de minst ontwikkelde landen,
- steun aan 10 miljoen mensen om hun klimaatweerbaarheid te versterken,
- veerkrachtig beheer van minstens 1 miljoen hectare land,
- integratie van klimaat in 100 % van de programma’s voor ontwikkelingssamenwerking.
Een collectieve mobilisatie van actoren
De uitvoering van de PGICA steunt op kwaliteitsvolle partnerschappen met een brede waaier aan actoren:
- federale administraties,
- samenwerkingsagentschappen zoals Enabel,
- niet-gouvernementele organisaties,
- de onderzoekswereld,
- multilaterale instellingen,
- de private sector en financiële actoren zoals BIO, Finexpo en Credendo,
- humanitaire actoren.
België bouwt daarnaast verder op zijn rol binnen de Europese Unie, op multilaterale klimaatfondsen (zoals het Groen Klimaatfonds en het Fonds voor de minst ontwikkelde landen) en op internationale allianties om zijn impact te vergroten.
Naar een rechtvaardigere internationale samenwerking in het licht van het klimaat
Met deze nieuwe oriëntatie bevestigt België zijn ambitie om een geloofwaardige, solidaire en geëngageerde partner te zijn in de aanpak van de klimaatcrisis. Door adaptatie, een rechtvaardige transitie en de bescherming van de natuur centraal te plaatsen in zijn internationale samenwerking, draagt België bij aan de opbouw van veerkrachtigere samenlevingen, vandaag en voor toekomstige generaties.
